Het Socialiter
door Tobias Cohen Jehoram
Het is alweer een jaar of zes geleden dat ik, op zoek naar een toepasselijk kado,
in een Haags antiquariaat door een bak met oude prenten, tekeningen en aktes bladerde. Je komt er
altijd wel wat geks tegen, maar een lichte schok ging door mij heen toen ik op een beduimeld stuk
papier VIVAT, VIVAT, SOCIETAS las, woorden die in ons geheugen gegrift staan. Altijd leuk om iets
over je oude school te vinden, maar dit was wel heel apart: helemaal met de hand geschreven,
in een plechtige krullende letter, met donkerbruine inkt op inmiddels nauwelijks minder donker
papier. Iemand had erg zijn best gedaan het Socialiter uit te schrijven. Leuk. Maar wat gek,
dat er in gestreept was. In de derde regel waren de woorden "simus exiles" met een ferme haal
doorgestreept, en daarboven was - in het zelfde handschrift - bijgeschreven "vanae erimus". Dát was
de tekst zoals ik hem kende.
Toen ik het papier omdraaide werd mij duidelijk, dat dit verbruinde, kapotgevouwen, gescheurde en
bevlekte stuk papier "het Lied van de Bond van Haagsche Gymnasiasten" was, zoals dat in 1912
geschreven was door L. Spanjaard. lemand had later bovenaan met potlood toegevoegd:
"origineel Socialiter !". En dat moest het wel zijn. Pas later realiseerde ik me dat de tekst op
het papier ook een stuk langer was dan het Socialiter dat ik ooit uit het hoofd heb geleerd.
Dat waren maar drie coupletten, hier prijkten er vier. Mijn opwinding over deze gevonden schat was
er niet minder om. Tien gulden later was ik in het bezit van een gepast kado. Gepast voor een
verjaardag van onze Bond. En wat was een mooiere gelegenheid om de Bond haar (volledige) lied weer
terug te geven dan haar 100-jarig bestaan, gevierd op 11 september 2004 ?
Het lied is thans enigszins gerestaureerd en zwaar ingelijst (dubbel: voor- en achterkant
zijn zichtbaar. Abactis, wil een stevige bout gebruiken bij het ophangen !), opdat het niet opnieuw
in vergetelheid rake, maar de komende eeuw(en) de muur van de bondskamer moge sieren. Vivat, Vivat,
Societas Gymnasii Hagani !
VIVAT, VIVAT, SOCIETAS
Socialiter concordia nos habet et habebit
Donec crudelis mors omnes amicos nos delebit
Dum umbrae [simus exiles] vanae erimus in Tartaro inani !
Vivat, Vivat, Societas Gymnasii Hagani !
Poëtae sumus, musici, ridiculi, auctores
Et canimus ex animo puellas et amores
Sed tamen sumus juvenes non rudes at urbani
Vivat, Vivat, Societas Gymnasii Hagani !
Peritus praeses, administrant, scriba studiosus
Egregië, cum temptet raro aliquis bellosus
Socialitem ut perturbet: sunt conatus vani !
Vivat, Vivat, Societas Gymnasii Hagani !
Speramus nos feliciter constare societatem
Per semper omnia tempora ad mundi vastitatem
Et simus semper hilares et alacres et sani !
Vivat, Vivat, Societas Gymnasii Hagani !
Waarom het derde couplet in de vergetelheid is geraakt, of geschrapt (het document lijkt daarop te
wijzen; dit derde couplet is daarop met een accolade gemarkeerd) is niet bekend.
Uit: Socialiter Najaar 2004